نقد حجیت قاعده «کل ما لیس بمال ...» در عدم اعتبار شهادت زنان در دعاوی حقوقی غیرمالی

نوع مقاله: علمی- ترویجی

نویسنده

هیئت علمی گروه فقه و حقوق اسلامی دانشگاه پیام نور

چکیده

یکى از مسائل مطرح در بحث‏ شهادت، نقش جنسیت در اعتبار شهادت است. امروزه در قوانین اغلب کشورها، مرد بودن جزو شرایط لازم براى اعتبار شهادت نیست؛ ولى در قوانین ایران، تفاوت‌هایى در اعتبار شهادت زن نسبت ‏به شهادت مرد وجود دارد. مسأله مقاله حاضر این است که آیا زن یا مرد بودن می‌تواند تأثیرى در اعتبار شهادت داشته باشد یا خیر؟ بر اساس نظر فقها و قوانین موضوعه، شهادت زنان در امور حقوقى و حق‌الناس و اصولاً در امور غیر مالى مانند طلاق و رؤیت هلال، نه به صورت منفرد پذیرفته است و نه با انضمام به مردان. در مورد نکاح و قتل عمد اختلاف نظر وجود دارد؛ یکی از دلایل این امر، استناد به قاعده‌ای با عنوان «کل ما لیس بمال و لم یقصد منه المال لایثبت الا بشاهدین ذکرین عدلین» است. نویسنده در مقاله حاضر با بررسی قاعده یاد شده و مبنای فقهی آن و تحلیل نظریات، به این نتیجه دست یافته است که قاعده مورد بحث حجیت ندارد، بلکه مواردی هست که آن را نقض می‌کند. از این رو پیشنهاد می‌کند: ماده 230 آیین دادرسی مدنی اصلاح شود و شهادت زنان در حق‌الناس، چه مالی و چه غیرمالی پذیرفته شود مگر در مواری که دلایلی بر عدم حجیت شهادت زنان وجود داشته باشد

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A Criticism of the Authority of the Rule on non validity of Women's Testimony in Legal Affairs

نویسنده [English]

  • omolbanin alahmoradi
چکیده [English]

One of the issues raised in the discussion of testimony, is the role of gender on the credibility of the witness. Today, in the laws of most countries, being a male is not one of the conditions for the validity of one’s testimony, but in Iranian law, there are differences in the credibility of the testimony by a woman compared to the testimony provided by a man. The present question of this paper is that, “Can being a man or a woman have an affect on the credibility of the testimony or not? According to jurists and statute law; women's testimony in legal affairs and and Haq-al-nas (what is due to mankind) and basically in non-financial matters such as divorce and the sighting of the moon is neither accepted individually nor with that of men. There is disagreement about marriage and deliberate murder as well. One of the reasons for this is a rule entitled: we lick money ….
In the present paper, by studying the above mentioned rule and its jurisprudential sources and theoretical analyses, the author has reached the conclusion that the regulation in question is no longer valid; rather there are cases which violate it. Hence, it is proposed that: Article 230 of the Civil Procedure Code be amended and the testimony of women in cases involving Haq-al-nas (what is due to mankind), be accepted whether they be financial or non-financial unless there are cases where reasons for a woman's testimony does not exist

کلیدواژه‌ها [English]

  • Women's testimony
  • Rights
  • non-financial affairs
  • financial affairs
  • the authority of a regulation